Zijn voedselkilometers ook eerlijke kilometers?

Supermarkten zijn bezig met miljoenen “groene” ponden bijeen te garen die in toenemende mate worden uitgegeven door winkelend publiek dat milieubewust wordt. Het is over heel het land druk op boerenmarkten waar bewuste consumenten lokaal geteelde knobbelige wortels en preien kopen die recht uit de grond komen. Onder de dreiging van een door de klimaatverandering beheerste politieke agenda, gaan de Britten op de groene tour als ze hun aankopen doen. En hun aandacht is gericht op voedselkilometers.
“Het concept van voedsel kilometers is zeer terecht doorgedrongen in het bewustzijn van de mensen in Groot-Brittannië,”zegt Bill Vorley, hoofd van een onderzoeksgroep bij de denktank van het British International Institute for Environment and Development (IIED).

Het idee van minder voedselkilometers schijnt logisch – koop eenvoudig producten die de kortst mogelijke afstand afleggen tussen boerderij en bord. Maar net nu het enthousiasme van de Britse consument om het mes te zetten in de voedselkilometers toeneemt, komen enkele deskundigen waarschuwen dat een over-simplistische kijk op dit onderwerp mogelijk meer schade brengt dan heil. Zij dringen er bij politici op aan om niet blindelings in te gaan op de campagne rond de formule “koop alleen lokaal“ die nadelige gevolgen zou kunnen hebben voor veel arme Afrikaanse voedselproducenten.

“Ik ben een voorstander van lokaal voedsel, en ik denk dat wij er dringend aan toe zijn om onze voedselbevoorrading anders te organiseren dan het aan te slepen via de snelwegen,” zegt Vorley. “maar we waarschuwen toch dat milieuargumenten niet mogen worden uitgespeeld ten koste van ontwikkeling – in het bijzonder waar dit leidt tot besluiten door politici of consumenten die maar een zeer geringe invloed hebben op onze complete CO2-voetafdruk.”

Aardbeien en kinderen naar school brengen en terughalen

Volgens de Britse Consumentenbond hebben luchtvrachtgoederen een aandeel van ongeveer 10 procent in de CO2-emissies die samenhangen met het Britse voedseltransport. In een recente publicatie zei de Consumentenbond dat de CO2-schade van een klein doosje Nieuw-Zeelandse aardbeien, per vliegtuig aangevoerd naar Groot-Brittannië, gelijk is aan de CO2-emissie van gemiddeld 11 ouders die hun kind te voet naar school brengen en terughalen.

Volgens deskundigen is het probleem dat consumenten die er op gespitst zijn om hun bijdrage aan het milieu te leveren, maar zich nog niet bewust zijn van de gecompliceerdheid van het debat, gaan winkelen met de eenvoudige leuze “van hier is goed, van ver is fout”. De gedachte luidt dat appels, wortels, broccoli en prei met een zuiver geweten in overvloed gekocht kunnen worden zolang ze maar in Groot-Brittannië zijn geproduceerd. Maar als op het etiket staat dat iets uit Israël, Kenia of Nieuw-Zeeland komt, dan zou alleen een koolstofcrimineel het aandurven om het mee te nemen naar de kassa.

Voedselkilometers zijn dan wel groen, maar zijn ze eerlijk?

Sommigen beweren echter dat eerlijke kilometers, en niet zomaar voedselkilometers, het criterium zouden moeten zijn voor consumenten bij het bepalen van de inhoud van hun winkelkarretjes. In het bijzonder zouden vers fruit en groenten uit de sub-Sahara landen van Afrika, waaraan de Britten meer dan een miljoen pond per dag spenderen, zorgvuldiger beoordeeld moeten worden.

“Veel producten die ons uit Afrika bereiken betekenen voor de armste mensen in de armste landen van de wereld een kans om een eerlijk loon te verdienen,” zei Harriet Lamb, zaakvoerder van de Fairtrade Foundation, een onafhankelijk certificatie-instituut dat arme producenten in de Derde wereld een eerlijke prijs voor hun producten garandeert.

“Mensen moeten zorgvuldig te werk gaan bij het beoordelen van de CO2-voetafdruk, omdat het heel goed mogelijk is dat sommige producten uit Afrika feitelijk een kleinere CO2-voetafdruk en een groter sociaal effect hebben dan hetzelfde product dat is gekweekt in de verwarmde kassen van Groot-Brittannië of Nederland.”

Miljoen kostwinningen

Lamb en Vorley waarschuwen consumenten voor een vals gevoel van ecologische deugdzaamheid als zij afzien van per vliegtuig aangevoerde producten. Het vermijden van producten uit sub-Sahara Afrika zou de totale bijdrage van Groot-Brittannië aan de uitstoot van CO2 maar met 0,1% verminderen, zeggen zij.

“Daar staan ongeveer een miljoen kostwinningen tegenover die steunen op het feit dat wij in Groot-Brittannië vers fruit en groente genieten van landen uit sub-Sahara Afrika,” zegt Lamb. “Laten we opletten dat we arme mensen in arme landen voor onze verkeerde beoordeling niet de prijs laten betalen.”

Volgens Stephen Mbugua, de ondervoorzitter van de exportvereniging van verse producten van Kenia, is het proces nog niet aan de gang, maar er is toch wel angst voor de toekomst.

“Tot nu toe is er niets aan de hand, de invloed hiervan is nog niet alarmerend, maar als er sprake zou zijn van een serieuze campagne, dan zou het zeker onze verkopen beïnvloeden,” zo vertelde hij aan Reuters in Nairobi.

Lamb haalt John Kanjangaile aan, de exportmanager van een groep in Tanzania die de naam draagt Kagera Cooperative Union (KCU), die tijdens een openbare bijeenkomst in Groot-Brittannië het woord voerde en op een vraag over de mogelijke milieuschade als gevolg van zijn export als volgt antwoordde.

“Met het diepste respect vraag ik u om eraan te denken dat de boeren in de dorpen waar ik kom geen van allen televisie hebben en geen koelkasten; er is niet eens één auto laat staan twee, er zijn geen motorbikes. Ze zijn nog nooit in de hoofdstad van hun land geweest, laat staan dat ze ooit een vakantievliegreis gemaakt hebben. Vraag alsjeblieft aan deze boeren niet om op te draaien voor de kosten van milieuproblemen die jullie in de geïndustrialiseerde wereld van het Westen hebben veroorzaakt.”

Zie ook http://www.livinggenerously.com/articles/83

Facebook Twitter Pinterest