Fair Miles

Het concept van 'Food Miles' (Voedselkilometers) in het perspectief van duurzame ontwikkeling.
Hierover hebben James MacGregor en Bill Vorley in oktober 2006 een opinie geschreven onder de titel :
"Fair Miles"? the concept of "Food Miles" through a sustainable development lens.

De Engelse organisatie IIED (International Institute for Environment and Development) publiceert deze opinie op zijn website. Zij handelt over het luchttransport van voedsel en concludeert dat deze handelspraktijk leidt tot bijkomende emissies als gevolg van toegenomen transport en tot meer verpakkingsmateriaal. Er is ook sprake van negatieve invloeden op plattelandsgemeenschappen en het betekent een bijdrage aan de breuk tussen het publiek en de plaatselijke Engelse landbouw.

Verder gaat het bij voedselkilometers ook over klimaatverandering en het debat daarover in het Verenigd Koninkrijk.

U vindt deze opinie op http://www.iied.org/pubs/pdf/full/11064IIED.pdf.
Maar er zijn nog heel wat andere dan de hiervoor genoemde aspecten aan het Afrikaanse prinsesseboontje.
De conclusie van de auteurs is om ze toch maar te blijven eten. Hierna volgen wat overwegingen die meespelen in hun beoordeling van de situatie.

Hoeveel "ecologische ruimte" hebben Afrikaanse landen ?

"Ecologische ruimte" kan worden berekend per hoofd van de bevolking als een gebruiksrecht van natuurlijke bronnen zoals energie, voedsel, grond en water. Het concept van eerlijke verdeling van ecologische ruimte laat zich goed vertalen in de CO2-uitstoot per hoofd. Op dit moment is dat zeer verschillend tussen het wereldgemiddelde, en dat van het Verenigd Koninkrijk en subSahara Afrika : wereldgemiddelde : 3,6 ton; VERENIGD KONINKRIJK-gemiddelde : 9,2 ton en gemiddelde voor subSahara Afrika (minus Zuid-Afrika) : 1 ton. De Afrikanen hebben dus nog aanzienlijke speelruimte als het gaat om ecologische aspecten.

Afwegingen

Bij het afzetten van milieuschade tegen economische en sociale ontwikkelingswinsten is het nodig om :
-          de mate van schade te kwantificeren in samenhang met de keuze voor ander voedsel
-          de mate van schade in samenhang te zien met Afrika's aandeel in de ecologische ruimte
-          de mate van ontwikkelingswinst te kwantificeren.

Vervuilingsaandeel van groenten en fruit door de lucht

Bij luchttransport vice versa Verenigd Koninkrijk gaat 90% naar personenvervoer en 5% naar commerciële vrachtvluchten. Slechts 1,5% van door het Verenigd Koninkrijk geïmporteerd vers fruit en groente komt door de lucht. Maar dat kleine aandeel is wel verantwoordelijk voor 50% van alle emissies als gevolg van groente- en fruitvervoer.

In het totaalbeeld van de Verenigd Koninkrijk CO2-uitstoot is het aandeel van verse groenten en fruit, door de lucht aangevoerd uit subSahara Afrika (minus Zuid-Afrika)  minder dan 0,1%. De milieukost van internationaal voedseltransport blijft minimaal vergeleken met de binnenlandse voedselkilometers.

Toch gaat er in Engelse supermarkten heel wat om aan producten uit subSahara Afrika (excl Zuid-Afrika) : niet minder dan 2,25 miljoen euro per dag.

Vliegtuigemissies vallen niet onder het Kyoto-protocol. Aan welk land zouden ze moeten worden toegedeeld ? Een 50-50 verdeling  mits geen driehoeksvluchten of nog ingewikkeldere situaties ? Voorlopig is daarvoor geen oplossing.

Bijkomende effecten

Voedselexporten naar het Verenigd Koninkrijk hebben nog andere milieueffecten, in het bijzonder in het producerende land. Met de jaarlijkse import van verse spercieboontjes legt het Verenigd Koninkrijk ook beslag op naar schatting 189 miljoen m3 Afrikaans water, genoeg om 10 miljoen Kenianen van drinkwater te voorzien. Aangezien Kenia behoort tot de categorie van landen waar het water onder druk staat met het vooruitzicht dat de situatie verergert, dienen de gevolgen te worden onderzocht van een uitbreiding van de boontjesexport. Maar dit betekent nog niet dat dit invloed heeft op de drinkwatervoorziening omdat de hoofdoorzaak van de gebrekkige voorziening ligt in een slechte waterinfrastructuur, en niet in het feit dat de landbouw beslag legt op water dat voor de bevolking bestemd is.

Verruiming van het concept

Het voedselkilometerconcept heeft nood aan herziening. Sociale en ontwikkelingsaspecten moeten erin worden betrokken. Enkelvoudige vergelijkingen leiden niet vanzelf tot een goed beleid. Alle ecologische en sociale aspecten moeten worden geanalyseerd en afwegingen moeten worden geëvalueerd. Meer dan een miljoen kostwinners zijn afhankelijk van de consumptie van uit Afrika in het Verenigd Koninkrijk geïmporteerde verse groenten en fruit. De invloed van het wegvallen van die import op de totale emissies als gevolg van luchtvracht is echter minder dan 0,1%. Het is tijd om aandacht te hebben voor de enorme invloed van het binnenlands voedselsysteem, eerder dan de brug naar Afrika op te halen.

Facebook Twitter Google+ Pinterest