Ecovida, een netwerk van levend voedsel

Op de biodiversiteitsweken zijn opvallend veel agro-ecologische boeren aanwezig. Het gaat niet zomaar om ‘biologische’ boeren, maar om boeren met een holistische visie op leven en landbouw. Ze leunen dichter tegen de kosmische levenshouding van de inheemse bevolking aan dan wel tegen de conventionele landbouw. Het groeiend aantal groepen boeren en boerinnen wordt ondersteund door verschillende expertisecentra, zoals AOPA en AS-PTA. Groepen? Ja, de overgang naar agro-ecologische is hier eerder een groepsproces dan wel een individueel en dikwijls eenzaam proces van omschakelende boeren in Europa. Bovendien is hun stap uit de chemie een onderdeel van een sociale strijd, een ontspanningsroute uit de tentakels van de chemie-zaadmultinationals.

Tijdens deze dagen dat het terminatorgen andermaal ter discussie staat, zijn ze vooral aanwezig met ‘sementes creoulas’, hun eigen zaden die ze met veel zorg bewaren en uitwisselen. Als een patrimonium van de mensheid. Vooral de enorme diversiteit aan maïs valt op. Maïs dat oorspronkelijk voedsel van het Amerikaanse continent is. Wat niet van tarwe of rogge kan gezegd worden. (1) Vandaag op Wereldwaterdag, ondertekenen Gouverneur Roberto Requião en andere prominenten, onder véél persbelangstelling, een wet op de etikettering van GGO-producten. De zaadoorlog is eigenlijk één van de hoofdkwesties, waar het hier deze dagen om draait.

In Zuid Brazilië hebben deze boeren een uniek netwerk ontwikkeld met NGO’s, boeren, consumenten, expertisecentra en andere geïnteresseerde betrokkenen.

In totaal gaat het om 23 kernen die op hun beurt 300 groepen bevatten. In deze groepen komen 3000 families samen. Er zijn in totaal 30 NGO’s en 32 andere organisaties bij betrokken. Hun manier van vergaderen, organiseren, congressen bijeenroepen, beslissingen nemen, ethiek integreren, verkopen, etc.is bijzonder inspirerend voor ieder die aan alternatieven en aan herstel van nabijheid wil werken. Vooral hun ‘participatieve certificering’ is heel vernieuwend. Geen controle van buitenaf door één of ander ver bio-controlesysteem, maar het zijn de groepen zélf die garant staan voor de agro-ecologische productiewijze van het voedsel. Om een eventueel verstikkend effect van de ‘kleine’ groep met menselijk opzicht te corrigeren, is er ook een ‘olhar externa’ (letterlijk ‘kijken van buitenaf) vanuit de andere groepen ingebouwd. Eliziane Vieira de Araujo van Aopa kwam op ons seminarie van lokaal verweven landbouw hun systeem en hun spirit uitvoerig uit de doeken doen (2).

De Vlaamse Voedselteams die ooit Elcker-Ik Leuven, Wervel en Vredeseilanden oprichtten, zijn een vergelijkbaar model, al betreft het in Vlaanderen niet alleen agro-ecologische landbouw. Vlaanderen kent meerdere modellen. Maarten Cleiren zette ze indertijd op een rijtje in een Wervel-forum (3).

‘Denk globaal, eet lokaal’ is echt wel een visioen dat velen kan mobiliseren.

Globaal ter plekke.

Luc Vankrunkelsven,

Curitiba, 22 maart 2006, wereldwaterdag

(1)   Zie de ‘wereldkaart van Vavilov’ op www.wervel.be  Hier kan je zien vanwaar ons voedsel oorspronkelijk vandaan komt. Voor maïs is dat Mexico, voor tarwe het Middellandse Zeegebied en voor Rogge Noord-West-Europa.

(2)   Zie verslagboek ‘Lokaal verweven landbouw’: weergave van het Colloquium van Wervel, Vredeseilanden, Fian, Oxfam Solidariteit en Steunpunt Duurzame Landbouw. Brussel oktober 2003 – uitgave 2004  ISBN nr. 9080520136

(3)   ‘Van boer tot bord’, Maarten Cleiren, Wervelforum 2, Wervel 1999.