Brasília, het Districto Federal, is naar Braziliaanse normen niet groot. Ik ben hier enkele dagen te gast voor TV-opnames (1), contacten met Federale en andere administraties, alsook om op te snuiven wat er leeft in en rond deze hoofdstad. Momenteel loopt de ‘Campanha da Fraternidade’ (wat bij ons Broederlijk Delen heet) met het thema ‘Klimaatverandering’. Dat levert een deelname op aan het ‘Fórum da mudança climática e justiça social’ (‘Forum i.v.m. klimaatverandering en sociale rechtvaardigheid’, een nationaal forum van bewegingen allerhande in de schoot van de katholieke kerk). Dankzij dit thema word ik ook voor het eerst uitgenodigd door de CRB (Conferência dos religiosos do Brasil). Het wordt een interessante namiddag met 80 religieuzen. Ecologisch bewustzijn begint stilaan op te flakkeren, ook binnen de kerk (2).

Vandaag is het feest: 25 jaar ‘Geranium’ (3). Een pionier in de agro-ecologie en een opleidingscentrum waar o.m. creatief wordt omgegaan met recyclage. We stappen de centrale ontvangstruimte voor groepen binnen. De draaipoort heeft iets van een abdij-ingang. Wat blijkt? De drijvende kracht achter dit veelomvattende project heet Abadia. Abdij. Abadia animeert samen met haar man Marcelo de biologische productie, het agroforestry-systeem, de ontvangst van groepen, de school.

Naast dans en muziek worden we rondgeleid langs een Trilho ecológico, een ecologisch pad. Het is onthutsend om te zien hoe zij erin geslaagd zijn om een quasi-woestijngebied te doen heropleven. Door de aanleg van een nabijgelegen autostrade en brug was de bodem quasi onbruikbaar geworden. In navolging van de Incas-landbouw en andere beproefde, eeuwenoude landbouwsystemen in de wereld, legden ze een terrassysteem aan, maar deze keer met autobanden op de onvruchtbare grond. Het is een vondst, die zowel autobanden een tweede leven geeft als permacultuur op marginale grond mogelijk maakt.

Het recycleren gaat vér. Onderweg op het ecologisch pad stoten we op een schoolgebouw: volledig gerecycleerd en heropgebouwd om cursussen te geven over ecologische landbouw, recyclage en allerlei duurzame technieken. Op het grondgebied vinden we dan ook, naast het vruchtbare agroforestry-systeem, mengculturen van groenten, enkele composttoiletten, waterzuiveringssystemen met planten, een wormenhotel, een plattelandskeuken en activiteitencentra. Het is een hoopgevend voorbeeld van hoe vele initiatieven, zoals de opkomende ecovilas, stukken van de Cerrado proberen te redden en waar de soortenrijke savanne vernietigd werd, haar proberen te herstellen. Als mieren.

Moet ik het modewoord ‘transitie’ gebruiken of is het niet eerder een transformatie? Een abdij en een gehavende natuur in transformatie. De abdij als natuur. De natuur als abdij, waarbij de mens zijn plaats weet, in evenwicht met de niet-menselijke wezens en ecosystemen. Een transformatie waarin hoognodig spiritualiteit geïntegreerd wordt. Augustinus zei al in de vierde eeuw dat er twee boeken van openbaring zijn: de natuur en de bijbel. Laat ons maar met de natuur (her)beginnen. De bijbel en vooral haar interpretaties hebben haar in de loop van de geschiedenis niet al te veel deugd gedaan.

Luc Vankrunkelsven,

Wereldwaterdag, 22 maart 2011

(1) O.a. voor União Planetária met TV supren: www.suprentv.com.br en de TV Communitária, meer verbonden met de sociale bewegingen.

(2) De Vlaamse kerkgemeenschap start eind juni 2011 met haar campagne ‘De aarde op vakantie’; www.ecokerk.be

(3) www.sitiogeranium.com.br en www.maonaterra.com.br; het project met Abadia en Marcelo werd ook recent geïnterviewd door TV Supren.