Een reis met grote afstanden moet je vooraf goed voorbereiden, ook al gaat dat compleet in tegen de natuur van Brazilianen. De doorsnee Braziliaan houdt meer van op’t moment zelf de zaken te laten gebeuren. Ja, zelfs toespraken worden soms maar enkele dagen vantevoren aangekondigd.

Uitgerekend dàt overkomt me vandaag: na drie jaar mailen met twee (ex)studenten landbouw, zit ik met hen samen in Curitiba. Om te zien ‘welk vlees ze in de kuip hebben’. Welk profiel heeft die gringo eigenlijk? Ze vragen me na de keuring om twee dagen later mijn route te veranderen: na Matinhos niet meteen doorreizen naar Florianópolis, maar even een namiddag mee langs Pontal do Sul gaan. Wie de afstanden in Brazilië een beetje kent, weet dat dit geen evidentie is. “Geen probleem: het busje van onze NGO ‘Maris’ komt je in Matinhos ophalen en voert je na de toespraak naar Joinville om daar de bus naar Florianópolis te nemen.” Ik hou er absoluut niet van dat mensen voor mij veel kilometers beginnen te rijden, maar dit is een geval van heirkracht en van de typische ‘jeito Brasilieiro’ (er een draai aangeven, oplossing terplekke verzinnen, etc.). Ik laat alles Europa-onthecht gebeuren. Een helse rit met batterijproblemen brengt me van Curitiba in Matinhos. Na de activiteiten in universiteit en op de boerenmarkt het busje in richting universiteit van Pontal do Sul. Honderden keren vertragen en terug optrekken, omwille van de lombadas op de weg. Ik mag er niet aan denken wat deze as-brekers dagelijks in heel Brazilië aan extra CO2-uitstoot opleveren.

Aan de rand van de universiteit bouwden de studenten ‘oceanografie’ het voorbije weekend  een hut uit bamboe en recyclagemateriaal. Ze leren er de universiteit en omstreken om de hand aan het composteren te slaan. Ik heb de eer om als eerste in hun hut te spreken: deze keer niet over leven in de oceaan, maar over: soja; suikerriet en ethanol; de parallel van de strijd tussen twee landbouwmodellen en de strijd tussen enkele honderden schepen uit de industriële visvangst en miljoenen artisanale vissers wier visgronden kapot gevist worden door de groten uit Japan, Europa, Canada; veevoer en de exploderende aquacultuur, omdat de wereldzeeën leeggevist zijn; etc.

De hut staat achter het educatieve centrum van de gemeente Pontal do Sul, in het ‘Parque natural municipal de manguezal do Rio Perquê/Gemeentelijk mangrovenatuurpark van de Perquê-rivier ’. Op hun website is heel wat interessante info te vinden, maar ik ga toch maar even reëel een kijkje in het gebouw nemen. Het brengt me volgende gegevens op: Brazilië beschikt over 3,5 miljoen km2 zee, waarin haar inwoners kunnen vissen; het land beschikt over 8500 km. kust; 70 miljoen mensen wonen aan dezelfde kust; 3 miljoen mensen exploreren direct of indirect de rijkdommen van de oceaan; 800.000 mensen doen aan artisanale visserij; 70 % van het BNP hangt af van economische activiteiten aan de kust.

Plannen is voor zo’n reis goed en noodzakelijk, maar onverwachte oproepen kunnen zo’n geschenken meebrengen. Graças a Deus.

Luc Vankrunkelsven,
Pontal do Sul, 14 april 2010.