Vandaag ben ik te gast bij Ecovida, een netwerk van consumenten en producenten in de drie zuidelijke staten van Brazilië. Het is wat te vergelijken met ‘Paniers de voisin’ in Frankrijk, ‘Voedselteams’ in Vlaanderen, de ‘Seikatsu-club’ in Japan en honderden andere initiatieven verspreid over alle continenten.

Aopa is ontvangende partij en wel in het officiële centrum ter bevordering van de agroecologie (overheid Paraná). Vertegenwoordigers van 13 nuclei (groepen) uit Paraná stromen samen. Het zijn vooral boeren, maar ook enkele consumenten. Ze vinden elkaar tweemaandelijks voor vorming, om ervaringen uit te wisselen en om afspraken te maken.
Deze keer mag de ‘gringo’ even spreken, maar het boeiendste zijn de verhalen van enkele deelnemers. Iedereen neemt nadien het boek ‘Aurora no campo. Soja diferente’ mee om nadien in groep te bespreken. Volgende bijeenkomst komt er een terugkoppeling.

Polycultuur versus monocultuur

Bijzonder interessant is het verhaal van Celson. Hij spreekt namens de ‘Escola Latino-Americana da agroecologia’ in Lapa. Het betreft een internationaal opleidingscentrum voor biologische landbouw van Via Campesina. Hij stelt het nieuwe model van “productie in mandala’s” voor. Ze experimenteren er al sinds twee jaar mee en zijn van plan om nog heel wat van deze mandala’s in Paraná in te planten. In deelstaat Bahia zou het al veel voorkomen.
Het beloftevolle model komt overgewaaid uit Italië. Ik zag het voor het eerst in  een gemeenschappelijke tuin in Wageningen, maar het schijnt nu in Brazilië serieus aan te slaan. Eigenlijk is het een samengaan van ideeën uit de permacultuur, polycultuur en agroforestry. Beoefenaars kunnen er al dan niet een spirituele visie op na houden. Als de term ‘mandala’ voor sommigen te (oosters) ‘mystiek’ zou overkomen, wordt hier gekozen voor de meer neutrale term ‘polycultuur in cirkels’, alhoewel het niet per se in cirkels moet zijn. Het kan gerust in andere vormen uitgebouwd worden, alhoewel een cirkel zo zijn voordelen heeft qua efficiënte beregening, microklimaat, etc. Uiteraard is de teelt in polycultuur zonder chemie. Celson vertelt fier over de hoge opbrengsten op een kleine oppervlakte, wat boeren uiteraard ten zeerste interesseert.

Achteruit vooruitgaan

Celson is de enige aanwezige met duidelijk een ‘indio-uiterlijk’. Interessant dat uitgerekend afstammelingen van de inheemse volkeren ons de weg terùg aanreiken. Een weg terug die in de feiten een weg met toekomst is. Een weg vooruít, ten dienste van biodiversiteit, agrobiodiversiteit en voedselsoevereiniteit.

Luc Vankrunkelsven,
Curitiba, 12 april 2010