|
31 maart 2009: De universiteit breekt uit |
|
Er zijn zo van die dagen dat je op drie plaatsten tegelijk gevraagd wordt. Vandaag is er zo eentje. De zuivelcoöperatie Ascooper vraagt me op hun jaarvergadering in Santa Catarina en de CPT van deelstaat Rondônia komt twee dagen bij elkaar en nodigde uit. Vermits ik nog niet aan trilocatie kan doen, blijf ik maar rustig in de universiteit van Matinhos, aan de kust op 100 kilometer van Curitiba. Tenslotte moet ik morgen naar Brasília reizen en dat is vanuit de twee andere locaties heel wat moeilijker.
Kiezen is altijd wat verliezen, maar Matinhos is toch wel een heel bijzondere plek. Sinds drie jaar is er de federale universiteit, die zowaar op experimentele leest geschoeid is. En er is de ‘Pico de livros’ met Ismaël, een wondere kerel met een geëngageerde boekenwinkel. Bovendien speelt hij met poppen straattoneel voor kinderen en dat vanuit hùn realiteit! Professor Manoel Lesama animeert er al een tijdje boerenmarkten, die nu beginnen uit te deinen. Studenten leren er vooral vanuit projecten. Bijvoorbeeld vanuit een integrale aanpak agroforestry bij de Agricultura familiar stimuleren en de producten via boerenmarkten bij de kusttoeristen proberen slijten.
Het is de derde keer dat ik met studenten en professoren een uitvoerige ontmoeting heb. Deze keer gebruikten we de nieuwe DVD over agroforestry-experimenten in Europa.Met de nodige bescheidenheid en dialoog gebracht, want Europeanen kunnen wat agroforestry betreft vooral leren van Brazilianen, Indonesiërs en van tal van andere volkeren. In de film zegt een onderzoeker van Montpellier boutweg dat er in Europa van 1900 tot 1990 absoluut geen onderzoek meer rond geweest is. Het belang van bomen in een landbouwsysteem wordt pas de laatste jaren hier en daar terug erkend.
Uit de eerste tournee groeide het idee om van ‘Aurora no campo’ een project te maken. Studenten gingen, samen met de professor agroecologie en de professora Arte, aan de slag. Ze bespraken teksten van het boek en kwamen uiteindelijk tot de mooie kaft ‘Aurora no campo. Soja diferente’. Met het volgende boek zetten we een stap verder. Het wordt terug een project met dezelfde inslag, maar daar de universiteit ook aan ‘extenção’ doet, zullen het niet alleen studenten en professoren zijn die interdisciplinair in gesprek treden. Nee, ze breken de universiteit uit en gaan in gesprek met arme gemeenschappen in de buurt. Studenten, professoren en gemeenschappen zullen ook niet alleen de kaft ontwerpen, maar tekeningen maken. Deze tekeningen, geënt op de lectuur en de bespreking van de teksten, zullen de foto’s uit de vorige boeken vervangen. Zowel de Nederlandstalige als de Portugese versie zullen de ziel uitdragen van gemeenschappen uit Matinhos. Vanuit de woudjes (matinhos).
Toevallig is ook Sampaio in de universiteit. Uitgerekend vandaag komt hij de universiteit uitnodigen om nog meer over het muurtje te kijken en vanuit de wijsheid van het volk te werken. Hij doet dat zelf met zijn ‘laboratório de eco-socio-economia’. Voor hem is de huidige crisis een stadscrisis, een industriële en consumistische crisis. Moesten we vanuit de traditionele wijsheden van vissers, inheemse volkeren, quilombolas (gemeenschappen van afstammelingen van gevluchte slaven), extravistas (mensen die van jacht en pluk in het bos leven) en van zoveel andere leefvormen vertrekken, dan zouden we heel wat globale problemen kunnen overstijgen.
Eén van de interessante projecten zijn de ‘feiras de trocas solidárias’.Gegroeid vanuit de volksmensen in het naburige Moretes. Ruilmarkten zeg maar. Een beweging die de hegemonie van de wereldmarkt negeert.
Trocas de idéas. Laat dat de zin zijn van deze intercâmbio. Ideeën uitwisselen in gelijkwaardigheid.
Luc Vankrunkelsven,
Matinhos, 31 maart 2009.
|
