|
|
|
|
20 maart 2009: Een dak boven je hoofd, een mensenrecht |
De internationale context is wat bijzonder om over woningen te beginnen. De financiële crisis, die wereldwijd wild om zich heen slaat, begon uitgerekend in de woningbouw van de Verenigde Staten. De vlotte leningen die Amerikanen deden bouwen, bleken onderdeel van een gigantische financiële zeepbel te zijn. Een onderdeel ook van het chronisch boven hun stand te leven, op de rug van de rest van de wereld. Het internationale banksysteem speelde en speelt hierin een vuile rol. Zij die in hoge mate verantwoordelijk zijn voor de crisis die honderden miljoenen mensen treft, moeten nu door regeringen onderstut worden.
Den bouw
In de herstelpogingen moeten het koppel koning auto en keizer hesp kost wat kost overeind gehouden worden, wil de reëel bestaande economie nog wat blijven draaien. Hetzelfde kan gezegd worden van ‘den bouw’, met dit verschil dat wonen voor mensen tot de mensenrechten behoort. Van vleesconsumptie en een privé-auto kan dat moeilijk gezegd worden.
Wat opvalt, is dat in de VS heel veel houten huizen gebouwd worden(1) , terwijl men daar in Brazilië juist vanaf wil. De mooie, maar meestal versleten, houten boerderijtjes worden steevast in het programma van Cooperhaf omgetoverd in stenen bouwsels.
Alhoewel, één van de uitdagingen die de lopende Algemene Vergaderingen voor de volgende jaren zien, is juist van meer in te zetten op bioconstructies. Huizen in aarde en stro, zeg maar, zoals Gilson Giombelli (2) ons voordeed.
27.000 huizen
2000 mensen stromen in Pinhalzinho samen voor de Algemene Vergadering van deelstaat Santa Catarina. Met 18 bussen, betaald door betrokken gemeentebesturen, geraken de meesten ter plekke. Tegelijkertijd vergaderen en feesten iets minder dan 2000 mensen in Erechim. Ze komen uit heel de deelstaat Rio Grande do Sul.
Cooperhaf is momenteel één van de grote verwezenlijkingen van Fetraf-Sul en sinds enkele jaren van Fetraf-Brasil. Het is een synergie tussen Fetraf als vakbond van gezinsboeren, Cooperhaf als woningcoöperatief en Cresol als financieringscoöperatie. De Federale overheid investeert via de Caixa. Momenteel wordt in 13 deelstaten gewerkt, meestal tussen de armsten op het platteland. Een optie is nu om ook diensten te verlenen aan woningbouw in de steden. Tot nu toe werden er ongeveer 17.000 huizen gebouwd voor en met 17.000 families. 10.000 huizen staan op de rol. Voor en mét? Ja, het is fundamenteel een groepsproces, waarbij veel meer aan de hand is dan alleen maar een huis bouwen. Wat tijdens zo’n bijeenkomst opvalt, is dat velen als koppel naar de bijeenkomst komen. Dat is nieuw voor me. Op veel andere bijeenkomsten van Fetraf, zijn de meerderheid mannen, alhoewel de vrouwen en jongeren die komen een opmerkelijke inbreng hebben. Het proces van Cooperhaf zet blijkbaar koppels en hele gezinnen in beweging. Aandoenlijk om mee te maken.
Niet àlles is geprivatiseerd
President Lula wil de crisis die nu ook Brazilië begint te treffen, te lijf gaan door de sociale woningbouw vlugger vooruit te laten gaan. De politici zeggen dat ze vandaag nog heel wat meer instrumenten in handen hebben, dan heel wat andere landen die door de crisis overvallen worden. Zo zijn Banco do Brasil en Caixa niet geprivatiseerd. Een aantal banken zijn hier dus niet zozeer deel van het probleem, als wel deel van de oplossing: ze kunnen nog investeren in zulke sociale programma’s. Bovendien beschikt Brazilië nog over 200 miljard US dollar aan internationale reserves. Er is ook nog 160 miljard reais voorradig die kunnen ingezet worden, terwijl sinds het begin van de crisis al 100 miljard reais werden vrijgemaakt om liquiditeiten in de markt te injecteren.
De regering kan gerust in de leer gaan bij de duizenden gezinnen, die elkaar ontmoeten in de dynamiek van Cooperhaf.
Ja, wonen is een mensenrecht, maar er is veel meer aan de hand dan vier muren en een dak.
Dat voel je duidelijk op zo’n massabijeenkomsten. Bij het buitengaan krijgt ieder plantgoed: een inheemse boomsoort om op de boerderij te integreren. In een poging om de monocultuur van pinus en eucalyptus te overwinnen.
Luc Vankrunkelsven,
Chapecó, 20 maart 2009.
(1) Er is een samenhang tussen de houtexport vanuit Brazilië (vooral pinus en eucalyptus) naar de VS en de huizenbouw aldaar. Zie: ‘Irak, soja, pinus en eucalyptus’ in: ‘Kruisende schepen in de nacht. Soja over de oceaan.’
(2) Voor het fenomeen ‘Cooperhaf’, lees het interview met Celso Ludwig ‘Nieuw huis, nieuw leven’ in ‘Dageraad over de akkers. Soja anders.’ Voor de nieuwe weg die Giombelli in de agroecologie gaat, maar ook in het bouwen, zie: ‘Van monocultuur naar policultuur’ in hetzelfde boek. Voor actualiteit, nieuwe cijfers en verwezenlijkingen, zie: www.cooperhaf.org.br ; www.fetrafsul.org.br
|
|
|
|
