|
Ik heb het weer aan de hand: van zodra ik in Brazilië beland, borrelt de inspiratie op. In Brussel word ik in de dagelijkse drukte van Wervel, door internet, de stad, het wonen, de velen die appèl op me doen… opgeslorpt. Al zijn de tournees in Brazilië zwaar, met veel reizen, ontmoetingen, toespraken allerhande, toch is er ruimte te over om te schrijven. Ik ben veel alleen en wat ik zie, hoor, ruik…, doet me schrijven.
Excommunicatie omwille van de zwakste?
Neem nu de hetze rond een kind van 9 jaar, verkracht door zijn stiefvader, zwanger van een tweeling. Op aanraden van medici wordt tot abortus overgegaan. Het wordt nationaal nieuws omwille van de aartsbisschop van Recife, opvolger van wijlen Dom Hélder Câmara. Uitgerekend 100 jaar na Dom Hélders geboorte excommuniceert hij de moeder van het negenjarige slachtoffer en de betrokken dokters. De verkrachter wordt niet geëxcommuniceerd, want abortus is voor de kerk een groter kwaad dan het jarenlange misbruik van een kind. Eigenlijk moest de kardinaal zijn verdict helemaal niet afkondigen, want wie zich aan abortus bezondigt, is voor de katholieke kerk automatisch geëxcommuniceerd. Wie een aanslag op de paus pleegt ook. Een verkrachter, een folteraar, een gifmenger à la Monsanto, een bommenwerper wordt niet geviseerd.
De Joods-Christelijke traditie komt op voor de zwakste. In die traditie zegt de katholieke kerk zich te nestelen. De rode draad in die traditie is opkomen voor de zwaksten, voor de slachtoffers. Wie is hier de zwakste: de ongeboren tweeling die dreigt het negenjarige kind te doen openbarsten? Het kind van 9 dat samen met haar zus al jaren verkracht werd?
Ik word er stil van en tegelijk kwaad om zoveel waanzin. Er is ook iets van dankbaarheid en fierheid in me dat al 21 jaar mensen met incestervaring – vrouwen én mannen, die als kind verkracht werden – in de abdij van Averbode op verwerkingsweekend kunnen komen (1) . Blijkbaar is de kerk een huis met vele kamers, met stemmen en tegenstemmen. De ene stem heeft wel wat meer macht dan de andere. Gelukkig nuanceert in dit geval de Braziliaanse bisschoppenconferentie en verklaart de excommunicatie van de moeder als onbestaande.
Moederbom
Marcelo Coelho begint zijn opiniestuk in de Folha de S. Paulo (11 maart 2009) niet met de vulgaire constatatie van de bisschop, maar met Brazilië’s houding i.v.m. de clusterbommen. Uitgerekend door het pionierswerk van Pax-Christi-Vlaanderen (óók in de bedding van dezelfde traditie) kwam er in de Verenigde Naties beweging om clusterbommen internationaal te verbieden. Coelho constateert dat Brazilië vorig jaar gewoon observator was bij de internationale conventie die in Noorwegen door 94 landen werd ondertekend (2) . Brazilië is één van de producenten van clusterbommen en heeft dus belang bij het voortbestaan van deze moederbom, die honderden kleine bommen in zich draagt. Volgens het Rode Kruis leven zo’n 400 miljoen mensen op terreinen waar elk moment een niet ontplofte bom alsnog zijn werk kan doen. Om nog maar te zwijgen over de miljoenen hectaren landbouwgrond die verloren gaan, niet alleen door niet ontplofte clusterbommetjes maar ook door miljoenen mijnen. In Zuid-Oost Azië zijn regio’s waar meer mijnen liggen dan dat er mensen wonen. Het gaat nochtans om dichtbevolkte gebieden met veel boerenlandbouw.
Overshootday (3)
Je kan verder gaan. De overshootday schuift jaarlijks op. Anno 1985 viel deze dag op 31 december. Anno 2008 op 23 september. Anno 2007 op 1 oktober. Waar gaan we binnen twintig jaar eindigen? Overshootday op 1 april? Een planetaire grap of een planetaire abortus? Een abortus, niet vóór de geboorte, maar nà de geboorte van alle leven!
Wie is dan de zwakste? Het ecosysteem, waarin mensen en andere wezens opgenomen worden? De planeet aarde, waarop veelvuldig geboren wordt. Geboren om (uit) te sterven?
In dezelfde Folha lees ik nog twee opinies. Eentje van Carlos Minc Baumfeld (‘Boomveld’: zou agroforestry hem lief zijn?): over de strijd van de regering om de verdere vernietiging van het Amazonewoud eindelijk een halt toe te roepen. Dezelfde regering wel te verstaan die de clusterbommen maar niet verboden krijgt.
Daaronder staat een opinie van de padres James Crowe en Antonio Marchioni. Twee voorvechters van de ‘Movimento Nossa São Paulo’ (4) . Met 580 organisaties slaagden zij er in om de immense stad meer rechtvaardig en duurzaam te maken. Althans dat is het perspectief.
Amazona abortada
Voor mij zijn geen excommunicaties nodig, noch voor abortus in het klein, noch voor abortus in het groot. Niet voor Monsanto of niet voor de producenten van clusterbommen. Wie zich op het redden van de planeet en op het verbeteren van de menselijke samenleving focust, heeft geen boodschap aan de excommunicaties ex cathedra van één of andere kerk.
Het Amazonewoud zal, omwille van de opwarming van de aarde, tegen 2100 zowieso met 20 % savanne worden. In het slechtste geval, als we met zijn allen de aarde met 4-6 % opwarmen, wordt 85 % van het huidige Amazonegebied savanne.
Waar wachten we op? Moeten we allen die te veel vlees eten, te veel auto rijden, te veel het vliegtuig gebruiken excommuniceren? Moeten we de gangbare economie en zijn economen excommuniceren, omdat zij de aarde in versneld tempo opsouperen? De politici? De banken ?
Of kunnen we planetair met elkaar communiceren om de abortus die ons allen overkomt, af te wenden?
Luc Vankrunkelsven,
Pirapora 9 maart 2009
(1) http://www.incestseksueelgeweld.be
(2) Meer info op www.mineaction.org en www.clusterconvention.org
(3) Overshootday: de dag dat de generatiekracht van de aarde opgebruikt is. Een instrument dus om aan te duiden hoezeer wij als wereldbevolking boven onze stand leven. Zoals ook de metafoor van de ‘ecologische voetafdruk’ ons kan leren hoe we onze consumptie dringend moeten bijstellen. Zie o.a. www.voedselvoetafdruk.be
(4) www.nossasaopaulo.org.br
|
