Lucratief spul dus, voor boeren die snel rijk willen worden.
Vooral in Argentinië en Brazilië is de vraag naar grond voor sojaplantages
enorm toegenomen. De twee Zuid-Amerikaanse landen overvleugelen de soja-export
van de Verenigde Staten inmiddels.
‘Een agrarische supermacht’ noemde de Amerikaanse
ex-minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell Brazilië bewonderend.
Maar Brazilië verdient vooral aan de export van sojabonen,
niet aan de verwerking daarvan. Daarom moedigde de overheid agro-industriële
bedrijven aan steeds meer soja te planten: het startsein voor een bean rush op
de Amazone.
Braziliaanse soja doet het goed op de wereldmarkt. Lekker
goedkoop, want de lonen zijn laag en de controle op slavenarbeid is minimaal.
Bovendien ligt de grond voor het oprapen. De landhonger van sojaboeren heeft
dramatische gevolgen voor het tropische regenwoud van de Amazone. In Brazilië
is tussen augustus 2003 en augustus 2004 maar liefst 2,7 miljoen hectare
regenwoud vernietigd, een gebied zo groot als België. Op 1,2 miljoen hectare
voormalige oerwoudgrond verschenen het jaar daarna sojaplanten.
De Braziliaanse Bos Code bepaalt dat particuliere
grondbezitters in de Amazone tachtig procent van het bos op hun land moeten
laten staan. Maar de overheid knijpt graag een oogje dicht als sojaboeren de
wetten en regels aan hun laars lappen. Corrupte en slecht functionerende
overheidsinstellingen laten de sojaindustrie ongehinderd het oerwoud
binnentrekken.
Volgens cijfers van het Braziliaanse
landhervormingsinstituut INCRA zijn in Mato Grosso miljoenen hectares
overheidsgrond illegaal verkocht aan particulieren. Daar rijden nu de
landbouwmachines van de grote boeren. De handel is zo lucratief geworden, dat
overheidsgrond gewoon via internet te koop wordt aangeboden. Greenpeace
ontdekte in 2004 dat in de staten Pará, Amazonas, Rondonia en Roraima 11
miljoen hectare bosgebied op deze manier in de etalage was gezet.
Greenpeace Nederland, kantoor Amsterdam, publiceerde in
april 2006 het rapport "Eating up the Amazon", een zeer grondige en
diep gravende studie. Zie ook www.greenpeace.org/forests
Greenpeace België gaf in maart 2006 een korte studie uit
onder de titel : "Intensieve sojateelt in Latijns-Amerika: gevolgen voor
samenleving en milieu"
Tenslotte de studie van februari 2003, uitgegeven door de
Nederlandse Sojacoalitie. Deze is wellicht de meest omvattende. De Sojacoalitie
zal ook resultaten boeken omdat zij de banken en het zakenleven direct betrekt in
haar acties.
Deze studie heet : "Soja doorgelicht; de schaduwzijde
van een wonderboon".
Secretariaat Nederlandse Sojacoalitie; Both ENDS ; tel.: +31
(0)20-6230823; e-mail: nsc@bothends.org ;
www.commodityplatform.org
