In de zoektocht naar oplossingen voor dreigende voedseltekorten is het accent tot nog toe gelegd op verdere schaalvergroting, intensivering en introducties van gengewassen. Volgens de VN landbouw- en voedselorganisatie FAO heeft de biologische landbouw echter bewezen dat er een alternatief is. Hierbij aansluitend vermeld ik het project “Meerwaarde bio?” waarbij een multidisciplinair team van de Gentse universiteit en de ngo VELT (Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze) de meerwaarde van biologische landbouwproductie en voeding (op het vlak van gezondheid, veiligheid en milieuvriendelijkheid) in vraag stelt en bestudeert.

De ontsnapping van drie slaven uit een tomatenplantage in Immokalee, Florida, doet veel stof opwaaien over de omstandigheden waarin fruitplukkers in de VS moeten werken. Het drietal zat opgesloten in een busje waar ze de volgende dag zouden worden opgehaald om tomaten te plukken. Wanneer ze weigerden werden ze geschopt en geslagen. Een heeft zelfs een tijd vastgebonden gezeten. Na een jaar van gedwongen arbeid wisten ze zich via een ventilatieopening in het dak te bevrijden.

Volgens Britse kwaliteitskrant the Independent is dit slechts het topje van de ijsberg. De tienduizenden fruitplukkers in Florida vallen niet onder het Amerikaanse arbeidsrecht en mogen geen vakbonden vormen. Ook de fruitplukkers die wel betaald krijgen zijn er dus niet al te best aan toe. Grotendeels zijn het illegale Mexicaanse immigranten die dit werk doen. Dat betekent dat wanneer ze proberen op te komen voor de weinige rechten die ze wel hebben, riskeren om het land uitgezet te worden. 

Inmiddels zijn er nog tien slaven gevonden. De politie heeft inmiddels een georganiseerde bende slavenhandelaars opgerold. De zieke details van dit verhaal lees je hier. Ook het interview met Francisca Cortes van the Coalition of Immokalee Workers (CIW), een lokale mensenrechtenorganisatie die al jaren iets voor de fruitplukkers probeert te doen, is erg de moeite waard.

De Europese Commissie begint zich langzaam zorgen te maken over de immense afstanden die ons voedsel aflegt voordat het op ons bord terecht komt. Een dikke maand geleden liet de Commissie een proefballonnetje op over het invoeren van een verplicht CO2-label op voeding op de Europese markt, tot grote ergernis van de voedselverwerkende industrie. En nu komt dan het nieuws dat de European Science Foundation met een grensoverschreidende studie bezig is naar de toekomst van ons voedselsysteem.
Met de verdere liberalisering van de wereldwijde voedselmarkt en verschuivende doelstellingen in het Europese landbouwbeleid bestaat de kans dat er straks nog maar een klein deel van ons voedsel uit Europa komt. Nu al weten de wetenschappers te melden dat de gemiddelde Europeaan nauwelijks geinteresseerd is in de herkomst van de diepvriespizza's en kant-en-klaar-maaltijden die hij dagelijks in de oven schuift. De wetenschappers maken zich grote zorgen dat veel retailers tegenwoordig hun grondstoffen uit ontwikkelingslanden halen in plaats van bij de boer tien kilometer verderop. "Sociale dumping" heet dat. Niet erg goed voor het Europese platteland, maar zo benadrukken de wetenschappers, ook funest voor het milieu.

“Denk globaal, eet lokaal”. De argumentatie voor deze leuze zit niet in de eerste plaats in minder energiegebruik. Detailstudie wijst uit dat lokaal geproduceerd voedsel niet altijd energievoordeliger is dan voedsel dat van ver wordt aangevoerd. Het sterkste argument voor “eet lokaal = koop lokaal” is gemeenschapsvorming, bouwen aan een sterke samenleving. Maar dit argument geldt soms – en in geval van fair trade zeer zeker – ook voor samenlevingen ver van ons bed. Fair trade – eerlijke handel – is ten slotte waar het globale denken ons toe moet brengen. David Morris, verbonden aan het Institute for Local Self-Reliance, vertolkt deze mening in onderstaande tekst.

Op 17 november 2007 vond een studiedag over de milieu- en sociale gevolgen van vleesconsumptie plaats, georganiseerd door EVA vzw en Wervel in samenwerking met de Universiteit Gent. Gedurende de namiddag leverde Wervel een bijdrage aan deze studiedag onder de titel: “Food, feed en fuel. De wereldwijde impact van ons consumptiepatroon”. De woordvoerders waren Luc Vankrunkselven & Patrick De Ceuster. Als interne voorbereiding op de studiedag schreef Gert Coppens een dossier over de mogelijke samenhang tussen veeteelt en honger.

Op 7 augustus 2007 gaf de FAO een persbericht uit over de mogelijke samenhang die er bestaat tussen de op handen zijnde klimaatveranderingen en de honger in de wereld. De geïndustrialiseerde landen die voor het grootste deel in gematigde klimaatzones liggen, zouden baat kunnen hebben bij een opwarming van de aarde zoals die de komende jaren wordt verwacht; voor de meeste ontwikkelingslanden geldt het tegendeel.

De Amerikaanse keuringsdienst voor voeding en medicijnen, de Food and Drug Administration, FDA, heeft op 15 januari 2008 in een persbericht de conclusie neergelegd van vele jaren studie en onderzoek rond vlees en melk van gekloonde dieren. De conclusie luidt: vlees en melk van klonen van runderen, varkens, geiten en nakomelingen daarvan zijn even veilig voor menselijke consumptie als voedsel afkomstig van op conventionele wijze gefokte dieren. Voor voedsel van andere gekloonde dieren, zoals schapen, wordt nog een voorbehoud gemaakt.