Zie voor details de website: www.qlif.org.

Het IP omvat 31 onderzoeksinstellingen, industriële partners en universiteiten uit geheel Europa, met een totaal budget van 18 miljoen euro. Daarmee integreert dit IP een kritische massa van activiteiten en middelen om ambitieuze wetenschappelijke en technische doelstellingen te halen.

Het onderzoek omvat de gehele productieketen van grond tot mond voor kasgewassen (tomaten), open teelten (sla, uien, aardappelen, wortels, kool), fruit (appel), graan (gerst), varkensvlees, zuivel en kip. Bovendien worden gedrag en verwachtingen van consumenten gemeten, en worden nieuwe technologieën ontwikkeld om de voedingswaarde, smaak, microbiologische en toxicologische kwaliteit van biologische producten te verbeteren. Alle projectinnovaties zullen worden beoordeeld op de socio-economische, milieu en duurzaamheids effecten.

Het onderzoek levert belangrijke en nu nog ontbrekende informatie over de verschillen tussen productiesystemen voor wat betreft voedingswaarde, smaak en voedselveiligheid. Men verwacht dat het project een belangrijke bijdrage zal hebben op het vergroten van de concurrentiepositie van de biologische voedselindustrie en daarmee ten goede zal komen aan de Europese consumenten en biologische boeren.

De belangrijkste resultaten van het onderzoek in het IP en daarbuiten zullen worden gepresenteerd tijdens het jaarlijkse “Biologische Landbouw, Voedselkwaliteit en Humane Gezondheidscongres”. Het eerste vindt plaats van 6 tot 9 januari 2005 op de Universiteit van Newcastle, UK. Het richt zich op het primaire bedrijfsleven, de verwerkende industrie, de handel, consumentenorganisaties en andere stakeholders in de voedselproductieketen.

Persbericht van 15 juni 2004.

Nu, drie jaar later komen de resultaten uitgebreid in het nieuws.

I.  Nieuw onderzoek: bio is beter!

Biologische groenten en fruit bevatten tot 40 % meer antioxidanten dan gewone producten. Ook biologische melk scoort tot 60 % hoger wat het gehalte aan antioxidanten en gezonde vetzuren betreft. Dat blijkt uit de eerste resultaten van een groots opgezet Europees onderzoek dat vorige week uitgebreid de media haalde. De gezondheidsvoordelen van bio trokken meteen heel wat nieuwe Vlaamse consumenten over de streep, wat de verkoop bij thuisverkopende boeren en natuurvoedingswinkeliers de hoogte injoeg.

Onder leiding van professor Carlos Leifert liep aan de NewCastle University in Engeland gedurende vier jaar een grootschalig onderzoek naar de gezondheidsvoordelen van biologische voeding. Op verschillende locaties in Europa werden biologische en niet-biologische producten geteeld op aanliggende velden. In Nederland bijvoorbeeld zijn het Louis Bolk Instituut en Wageningen Universiteit bij het onderzoek betrokken.

Bio is gezonder

In de Britse media maakte onderzoeksleider Leifert vorige week enkele resultaten bekend.
Biologische melk bevat 50 tot 80 % meer anti-oxidanten.
Biologische melk heeft een hoger gehalte aan vitamine E.
Biologische kaas kan tot twee keer zoveel voedingswaarde hebben als reguliere varianten. Biologische tomaten, tarwe, aardappelen, kool en uien bevatten 20 tot 40 % meer antioxidanten.
Biologische spinazie en kool bevatten meer mineralen, zoals ijzer en zink.
Biologische producten zijn rijker aan vitamine C.

De globale bevindingen worden in 2008 wetenschappelijk gepubliceerd. Het onderzoeksproject 'Quality Low Input Food' kost 17 miljoen euro en wordt mee gefinancierd door de Europese Unie.

Positief onderzoek

"Deze resultaten zouden iedereen tot nadenken moeten aanzetten", zei Leifert. "Voor al wie de voorgeschreven vijf stukken groenten en/of fruit per dag niet haalt, is dit goed nieuws. Als je biologisch eet, kom je met vier stuks toe."
Leifert geeft ook aan dat er heel wat variatie in de resultaten te vinden was. Deze variatie weerspiegelt wellicht de grote verschillen in uitkomsten van vroegere onderzoeken. Gezondheidseffecten van biologische producten waren daardoor soms moeilijk hard te maken. Begin 2007 publiceerde de Nederlandse organisatie Biologica in samenwerking met de Task Force biologische landbouw de brochure 'Wat we weten over biologisch en gezondheid', gebaseerd op de meeste actuele, 'harde' gegevens. Dat leverde al heel wat bewijzen op. In augustus werd die bewijslast versterkt toen uit Zwitsers-Nederlands onderzoek bleek dat moeders die biologisch eten, moedermelk geven met een hoger gehalte gezonde vetzuren (CLA's). Het Britse onderzoek bevestigt nu dit positieve beeld.

Toeloop van Vlaamse consumenten

Op de Vlaamse markt bleef dit nieuws niet zonder gevolg. In de Brugse winkel De Grote Beer van bioteler Rik Broux zorgde het alvast voor een stormloop. "Op dinsdag is het bij ons meestal wat kalmer, zeker in vakantietijd. Maar dinsdag wisten we even niet wat er aan de hand was. We kregen bijzonder veel nieuwe klanten over de vloer, die voor een heuse topdag zorgden. We moesten onze rekken constant bijvullen en we verkochten twee keer zoveel." Ook op de markten in Gent en Oostende gingen Riks waren bijzonder vlot van de hand. "Er werd duidelijk over gepraat", zegt Rik. "Zelfs mijn bankdirecteur, die anders gewoon goeiedag knikt, kwam me vanmorgen feliciteren met dat artikel."
Ook fruitteler Danny Billens uit Oetingen kreeg vorige week heel wat nieuwe klanten over de vloer in zijn hoevewinkel. Vorige week woensdag leidde dat zelfs tot een meerverkoop van bijna 50%. "De klanten hadden het over de onderzoeksresultaten en waren geïnteresseerd", zegt Billens. "Voor ons zijn die resultaten natuurlijk geen nieuws, maar het helpt wel om nieuwe klanten te overtuigen." De peren van Danny Billens waren trouwens al vaker voorwerp van onderzoek. Test-Aankoop analyseerde ze in het lab en Inspector Decaluwe van Radio 2 liet ze zopas onderzoeken op pesticiden. De peren doorstonden de test met glans. "Ons fruit heeft wat voedingswaarde betreft altijd al fantastisch gescoord," zegt Billens, "en dankzij onze ervaring verbetert dat nog steeds. Voor consumenten is het wel belangrijk dat ze die boodschap blijven horen," zegt Billens. "Anders verwatert hun gezonde aankoopgedrag na een tijdje weer."

Bron: de Biotheek, 5/11/2007

II. Bio eten is écht gezonder

Bio-eten is stukken gezonder dan voeding uit de klassieke landbouw. Tot die conclusie komt een grootscheeps Europees onderzoek dat vier jaar duurde en 18 miljoen euro kostte. Biofruit en -groenten bevatten tot 40% meer antioxidanten, biomelk zelfs 90% meer. «Interessant als gegeven, maar je mag de gevolgen daarvan niet overdrijven», nuanceert voedingsdeskundige Patrick Mullie (KULeuven). In België is bio (al naargelang de bron) vandaag goed voor een goeie 2% van wat we besteden aan voeding.
 
Is bio-eten gezonder dan groenten en fruit uit de klassieke landbouw? Of is het een soort lifestylekeuze voor hippe stedelingen met te veel geld? Het eerste dus. Ten minste als we een vier jaar durend onderzoek van de Europese Unie mogen geloven. Onder leiding van de universiteit van Newcastle teelden boeren en wetenschappers her en der in de Europese Unie op 33 nabijgelegen percelen groenten en fruit op de biologische en de klassieke manier. Ze deden ook hetzelfde met vee. Vervolgens analyseerden ze de oogst en de teelt. De definitieve resultaten zullen de komende maanden mondjesmaat vrijgegeven worden.

Maar de eerste voorlopige onderzoeksgegevens zijn op z'n zachtst gezegd sprekend. Het niveau aan antioxidanten - waarvan wetenschappers aannemen dat ze de kans op kanker en hartziekten verminderen - ligt bij bio tot 40% hoger. Griekse biotomaten bevatten ook aanzienlijk meer flavonoïden. In melk van bio-oorsprong zit zelfs tot 90% meer antioxidanten.

ONBEKENDE DOSIS

Bioproducten zijn, volgens het onderzoek, ook rijker aan vitamine C en spoorelementen zoals ijzer en zink. Eerder onderzoek in Californië op tomaten leverde al gelijkaardige resultaten op: dubbel zoveel flavonoïden in biotomaten.

Professor Carlo Leifert (coördinator van het onderzoek): «Dit zou toch iedereen tot nadenken moeten aanzetten. En voor al diegenen die de voorgeschreven vijf stukken groenten en/of fruit per dag niet halen, is dit goed nieuws. Als je biologisch eet, kom je met vier stuks toe.»

Patrick Mullie (voedingsdeskundige KULeuven) nuanceert: «Dit gaat over de groente of het fruit die je oogst. Maar wat je effectief binnenkrijgt aan antioxidanten hangt af van de versheid, de bereidingswijze. In sommige gevallen is het bijvoorbeeld beter om blikgroenten te bereiden dan vers te eten.»

«Het lichaam heeft ook geen onbeperkte hoeveelheid antioxidanten nodig. Er is een juiste dosis maar we kennen die nog niet», zegt Patrick Mullie nog. «Het probleem is nog altijd dat veel mensen te weinig groenten en fruit eten. Zeggen dat je van bio met vier stuks genoeg hebt, is mijns inziens een foute boodschap. Het is beter er vijf te eten, al komen die uit de klassieke landbouw en eet je ze zelfs uit blik. Door de prijs is bio ook lang niet voor iedereen weggelegd.»

De dag dat we allemaal aan de bio gaan is overigens nog veraf, leren cijfers van 2006 van het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (Vlam) en van Bio-Forum. Bio heeft een marktaandeel van rond de 2% en dat blijft al een paar jaar zo goed als stabiel. We kopen vooral bio-eieren (8,3%, een psychologische uitloper van de dioxinecrisis) en groenten (3,4%). Zuivel en vlees (1%), gevogelte (1,1%), aardappelen en fruit (1,6%) en brood (2,4%) doen het niet zo goed.

DUURDER

Bio is ook een fors stuk duurder, zo blijkt uit hetzelfde onderzoek van de Vlam. Algemeen wordt aangenomen dat de prijs gemiddeld een derde hoger ligt. Maar opgesplitst per product loopt dat nogal uiteen: van 15% voor brood en kaas tot soms meer dan 100% voor eieren.

Ongeveer de helft van de bioproducten wordt via de supermarkt aan de man gebracht. Colruyt en Delhaize zijn de grootste bioverkopers in ons land. Delhaize was eerst met een ruim aanbod, Colruyt volgde wat later.
De verkoop van bioproducten in de vestigingen van die laatste keten groeide in 2006 acht keer sneller dan de rest van het assortiment.
In België wordt op 23.000 hectare aan biolandbouw gedaan.

Bron: Het Laatste Nieuws, 29/10/2007, Erwin Verhoeven