6. Biotechnologie / ecologie en duurzaamheid
|
Een internationaal project, opgezet onder de naam “International Assessment of Agricultural Science and Technology for Development” gaf in een voorlopig rapport te kennen GGO’s niet te ondersteunen als middel in de strijd tegen armoede en honger. Monsanto, Syngenta en BASF, die in het vooroverleg betrokken waren, nokten prompt af. Ze hebben de start van het overleg over de slotversie van het rapport niet eens afgewacht. |
|
Lees meer...
|
|
Onverwachte immuunreactie op genetisch veranderd voedsel |
|
Genetisch gemanipuleerde gewassen kunnen onvoorspelbare effecten hebben op het immuunsysteem van consumenten. Dat blijkt uit een onderzoek van de Iowa State University in de VS. De onderzoekers testten de immuunreactie van muizen die genetisch veranderde mais te eten kregen. De mais was genetisch veranderd zodat ze het Heat Labile Toxine-B van de E. Coli bacterie produceert. Kortweg is dat een gifstof die deze bacterie aanmaakt. Muizen die de mais aten bleken al blij zeer lage concentraties een immuunreactie te vertonen (0.02 µg LT-B).
Wat betekent dit nu? Ten eerste betekent dit een doorbraak in de ontwikkeling van orale vaccins. Als je gifstoffen kunt produceren in planten en daarmee vervolgens een immuunreactie kunt opwekken, dan heb je eigenlijk een vaccin.
Het tweede punt is dat je het beste geen gifstoffen kunt inbouwen in gewassen die je daarna als voedingsmiddel op de markt brengt. En daar zit nu het probleem. Wat voor de ene mens giftig is, is dat voor de andere misschien niet. Een gifstof uit een schadelijke bacterie ga je natuurlijk niet in voedsel inbouwen, maar een eiwit uit een notensoort is in principe onschadelijk. Tenzij je natuurlijk een notenallergie hebt, dan ga je er hoogstwaarschijnlijk aan dood. Als je zo'n allergie hebt weet je dat je uit de buurt van noten moet blijven. Maar wat als dat eiwit nu opeens in mais zit? En wat als die mais nu verwerkt wordt tot maisstroop, het ingredient dat in praktisch al het voedsel in de Verenigde Staten zit? Wel, dan heb je een probleem. |
|
Arpad Pusztai, de klokkenluider |
|
Tien jaar geleden maakte hij de resultaten van onderzoek van transgeen voeder dat hij aan ratten te eten had gegeven, bekend. Hij deed dit voordat de resultaten waren getoetst door collega’s – het zogenaamde peer review – en in een gerenommeerd tijdschrift waren gepubliceerd. In de wetenschap is een dergelijke handelwijze ongebruikelijk. |
|
Lees meer...
|
|
Mexico valt voor ggo-maïs |
|
Maïs is het belangrijkste voedsel voor de 109 miljoen inwoners van Mexico en is tevens van groot cultureel belang (de mens komt voort uit maïs). Hoewel ggo-maïs wettelijk verboden is in Mexico neemt de overheid een lakse houding aan wanneer besmetting vanuit de Verenigde Staten wordt vastgesteld. De Amerikaanse biotech-gigant Monsanto oefent al jaren druk uit op de regering om transgene maïs toe te laten, op zijn minst op experimentele schaal. Landbouworganisaties die rijke boeren in het Noorden verenigen voeren de druk op de regering op om ggo-maïs toe te laten. Een overheidsambtenaar heeft aangekondigd dat volgend jaar de eerste proeven met ggo-maïs zullen plaatsvinden. Milieuorganisaties en kleine boeren zijn zich echter bewust van het culturele, ecologische en economische gevaar en verzetten zich hiertegen. 
|
|
Lees meer...
|
|
Craig Venter's antwoord aan Richard Heinberg |
|
Zoals u kunt lezen in het artikel “Wat eten we als de olie opraakt?” spiegelde de Amerikaan Richard Heinberg in zijn lezing van 22 november 2007 in de Central Hall in Londen zijn luisteraars een pittoresk wereldbeeld voor waarin de os bij gebrek aan olie weer de ploeg trekt.
Zo niet de Amerikaan Craig Venter die ook naar Londen trok, maar voor een anders geaard publiek dan dat van de Soil Association zijn wereldbeeld schetste – een volstrekt tegendeel van dat van Heinberg. Het loont de moeite om er kennis van te nemen. Levende bacteriën met door de mens bepaalde eigenschappen zullen de energiebron zijn van de toekomst. Venter - de eerste die met zijn team het menselijke genoom bloot legde – ontwikkelt thans de technieken om dat mogelijk te maken. Charles Darwin mag de ontdekker zijn van de autonome evolutie van het leven, Craig Venter werpt zich op als de mens die de sturing van de evolutie in eigen hand neemt.
Zie voor de lezing die Craig Venter op 4 december 2007 in Londen hield, deze website. |
|
Wat eten we als de olie opraakt? |
|
Ons voedselsysteem staat wereldwijd voor een ongekende crisis. Het leven van honderden miljoenen, mogelijk zelfs miljarden mensen is in gevaar. Vier gelijktijdig optredende dilemma’s die alle voortvloeien uit onze afhankelijkheid van eindige fossiele brandstoffen, vormen de oorzaak. |
|
Lees meer...
|
|
Tot de koplopers van Monsanto’s eerste ronde behoorden sojabonen en maïs hetzij door het inbrengen van een eiwit dat dodelijk is voor bepaalde insecten, hetzij door bestendigheid tegen herbiciden. Nu is droogtebestendigheid aan zet.
|
|
Lees meer...
|
|
Transgene bomen een gevaar voor bestaande ecosystemen |
|
Plantages van snelgroeiende eucalyptusbomen doen waterlopen
uitdrogen en verlagen de grondwaterspiegel waardoor in het zuiden lokale
gemeenschappen zonder water komen te zitten. Ook in koudere klimaatzones hebben
snelgroeiende bomen meer water nodig. Dit leidt ertoe dat inheemse bossen en
andere ecosystemen in Europa en Noord Amerika verdwijnen. De aanplant van
transgene bomen voor biobrandstof vraagt om uitgestrekte gebieden – gebieden
die van oudsher in gebruik zijn voor voedselproductie. |
|
Lees meer...
|
|
Nanotechnologie en voeding |
|
De laatste jaren explodeerde het gebruik van nanotechnologie als productiewijze. Deze technologie manipuleert atomen en moleculen om zo eigenschappen van stoffen te wijzigen. Nu al bestaan al honderden producten uit nanomaterie. Dit gaat van cosmetica over voeding tot babyproducten. |
|
Lees meer...
|
|
OESO-studie plaatst vraagtekens bij biobrandstoffen. |
|
Het stimuleren van biobrandstoffen zal de voedselprijzen
doen stijgen en hele wouden en waterrijke gebieden vernietigen, terwijl de
impact van deze brandstoffen in de strijd tegen de opwarming van de aarde
eerder bescheiden zal zijn. Dat stelt de Organisatie voor Economische
Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) in een rapport dat 11 september 2007
uitlekte in de krant The Financial Times. |
|
Lees meer...
|
|
"Bio-ethanol is een uitvinding van de landbouwlobby" |
|
De Duitse wetenschapper Ernst Ulrich von Weizsäcker heeft zich maandag hevig verzet tegen het gebruik van biobrandstoffen in de strijd tegen de opwarming van het klimaat. Volgens hem wordt de verscheidenheid van de aarde enorm bedreigd door het aanplanten van grote monoculturen van planten voor biobrandstoffen. |
|
Lees meer...
|
|
Pampa in gevaar door herbicidenresistente onkruiden |
|
Tegen glyfosaat dat wordt toegepast om onkruid te bestrijden
in de transgene soja van Monsanto, bouwen meer en meer onkruiden een zekere
resistentie op. Deze resistente onkruiden verspreiden zich buiten de
sojavelden, dus op akkers met andere teelten en ook in de vrije natuur, de
Pampa. Herbiciden van een andere chemische verbinding dan glyfosaat worden nu op
de sojavelden ingezet om het onkruid de baas te blijven. Dubbele kosten voor de
boer. Glyfosaat (de
merknaam van Monsanto is Roundup; het patent is echter verlopen) moet worden gebruikt terwijl de soja op de akker staat; een
ander middel wordt toegepast als er geen sojagewas aanwezig is want soja is er
niet tegen bestand.
Bij sommige maïssoorten doet zich hetzelfde probleem voor. |
|
Lees meer...
|
|
Sarkozy mengt zich in de GGO-discussie. |
Keuzevrijheid voor boeren en consumenten staat voorop. Het
is dus noodzakelijk om een strikte regeling uit te werken voor coëxistentie. De
GGO-telers moeten instaan voor eventuele nadelige gevolgen van hun teelten. Een ban op GGO-zaden zit er niet in; de protesten van
sommige boeren, veredelaars en graanhandelaars zijn te luid. Er mag echter tot nu toe maar één transgene soort worden geteeld in Frankrijk. Dat is een maïssoort van
Monsanto, onder code MON810. |
|
Lees meer...
|
|
Kunnen biobrandstoffen de voedselzekerheid vergroten? |
|
De vraag die de FAO probeert te beantwoorden, betreft in de
eerste plaats ontwikkelingslanden zoals Tanzania, Peru en Thailand. Kan de
voedselzekerheid van de inwoners van die landen toenemen door de teelt van
biogewassen? Een aan de FAO verbonden econoom, Andre Croppenstedt, meent dat
het mogelijk is. Productie van biobrandstoffen hoeft volgens hem de teelt van
voldoende voedselgewassen niet in de weg te staan. |
|
Lees meer...
|
|
De ontwikkeling van hybride rijstsoorten |
|
Het is de zaadindustrie een doorn in het oog dat boeren
ieder jaar opnieuw van hun eigen oogst de beste rijst gebruiken om weer uit te
zaaien. Niet dat ze alleen daarom hybride variëteiten ontwikkelen, maar het is
mooi meegenomen als de oogst van een nieuwe, overigens goed presterende
rijstsoort niet meer nuttig is om ingezaaid te worden wegens steriliteit. De
boeren spreken van zelfmoordzaad. Bij maïs is dit al jaren een gangbare
praktijk; bij rijst nog niet. |
|
Lees meer...
|
|
|
Patenten: Waarom het Zuiden niet profiteert van biobrandstoffen |
In "Patents: taken for granted in plans for a global biofuels market"
gaat Steve Suppan van het Amerikaanse IATP
in op de rol van biobrandstoffen in ontwikkelingslanden. Enerzijds erkent
Suppan dat ontwikkelingslanden veel geld zouden kunnen verdienen met het
verbouwen en exporteren van biobrandstoffen, maar anderzijds moet hij
concluderen dat daar in de praktijk weinig van terecht komt.
De oorzaak hiervan ligt volgens Suppan in de patentwetgeving. Alles wat er
nodig is om gewassen tot brandstof te verwerken wordt tot intellectueel
eigendom verklaard. Twijfels of een enzym, een gen of een gewas überhaupt wel
voor een patent in aanmerking komt worden systematisch onder het tapijt
geveegd. Mag de aanvrager van de wet echt zeker geen eigendom claimen? Dan
veranderen we de wet gewoon. Het gevolg is dat vrijwel het hele productieproces
in handen blijft van patenthouders. En die patenthouders, dat zijn uiteraard de
petrochemische reuzen met een vestigingsplaats in hoogontwikkelde landen. |
|
Lees meer...
|
|
|
|
|
|