Wat zegt Europa over agroforestry?

Na het Europees SAFE onderzoeksproject over agroforestry dat liep tussen 2001 en 2005, nam Europa het initiatief om de opstart van deze systemen gevoelig te ondersteunen: er werd in het plattelandsbeleid een co-financiering voorzien van 70% in plaats van de gebruikelijke 50% voor andere maatregelen. Blijkbaar waren de beleidsmakers echt wel overtuigd van de verschillende voordelen van agroforestrysystemen.

Op 20 september 2005 werd de verordening 1698/2005 gepubliceerd inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO). In de volksmond: de 2de pijler van het Gemeenschappelijk LandbouwBeleid voor de periode 2007-2013.

De tekst van de verordening (zie hier origineel document):

Eind november 2009 werd de steunmaatregel al in 9 landen, waaronder Frankrijk, toegepast.

Wat zegt Vlaanderen?

Wervel boekte succes! Op 22 juni 2011 besliste de Vlaamse Regering definitief over de subsidie voor landbouwers die boslandbouwsystemen (agroforestry) opstarten. De juridische obstakels zijn ondertussen volgens Vilt uit de weg en de steun kan vanaf 0,5 hectare en 30 bomen/hectare toegekend worden, tot 70% van de kosten. Subsidievoorwaarden vind je op de site van de overheid, daar vind je onderaan ook wat juridische aspecten. Daarmee is er een voorlopig positief antwoord gekomen op de vraag van Wervel eind 2009 en het gezamenlijk advies van MINA/SALV op 28/04/11 nav het voorlopig besluit van 1/04/11, zie ook persbericht.

Wervel verwacht nu van de Vlaamse overheid dat zij deze maatregel voldoende kenbaar maakt aan de landbouwers. Ook de vakorganisaties, die in de SALV positief stonden ten aanzien van de maatregel, moeten deze nu consequent promoten volgens Wervel. Zij moeten mee juridische klaarheid eisen en in plaats van verwarring en angst voor bomen te cultiveren, vraagt Wervel dat ze eerder de boom mee helpen "verkopen" aan hun achterban.

Wat voorafging:

Uit een in 2009 door Wervel uitgevoerd project in opdracht van de Diensten Algemeen Regeringsbeleid, Cel Duurzame Ontwikkeling bleek dat de juridische onzekerheden het grootste obstakel zijn voor meer bomen in het landschap. Boeren die van start willen gaan met agroforestry stellen zich terecht de volgende vragen in verband met de juridische kant van de zaak: Hoe zit dat met de perceelsregistratie, tellen bomen daarin mee? Mag ik die bomen binnen 20 of 40 jaar nog wel kappen? Heb ik dan een kapvergunning nodig? Hoe zit het met de pachtwetgeving bij agroforestry? Vanaf hoeveel bomen per ha spreekt men van een bos? Deze en andere juridische vragen moeten nu snel en zonder enige dubbelzinnigheid beantwoord worden door de overheid zelf in de informatie die zij aan landbouwers kenbaar maakt over deze maatregel. Op 28 april 2011 gaven SALV/MINAraad advies, dat Wervel gelijk geeft over deze juridische kwesties als belangrijkste obstakel voor agroforestry. Lees het advies van 28/04/2011.

De 50 bomen-grens is sinds begin 2009 gesneuveld: dit wil zeggen dat percelen subsidiabel blijven zelfs als er meer dan 50 bomen per hectare op staan, op voorwaarde dat het gaat over de aanplant van bomenrijen op gras- of akkerland in het kader van agroforestry. (lees de volledige tekst van het besluit).  Daarmee heeft de term "agroforestry" zijn intrede gedaan in het Staatsblad!